P. Dupont ( 1870 – 1911 ),  zwart krijt en pastel, 42 x 55 cm ges. r.o.

Menso Kamerling Onnes ( 1860 – 1925 ) , gouache en aquarel , 62 x 40 cm ges. r.o.

Menso Kamerlingh Onnes was een schilder uit de groep van Tachtigers. Hij had in Leiden een atelier samen met Floris Verster. Deze was getrouwd met de zus van Menso. Hijzelf trad in het huwelijk met Kitty Tutein Nolthenius.

M.K.O. maakte vooral naam met geaquarelleerde ‘bloemverbeeldingen’ zoals hij ze noemde, die soms waren opgezet in een verbazingwekkend losse schildertrant. Onze aquarel is daarvan een goed voorbeeld. Hij gaf de bloemverbeeldingen ook wel titels uit dichtbundels van Baudelaire zoals ‘Les Fleurs du mal’ uit 1857. Deze Franse dichter en kunstcriticus was een belangrijke figuur voor de symbolisten.

Het betrekkelijk kleine oeuvre van Menso K.O. aan schilderijen en aquarellen was bij zijn dood in 1925 veelal in familiebezit.

De Lakenhal in Leiden bezit thans een groot aantal van deze werken.

Het is dan ook bijzonder om een aquarel van M.K.O. in onze collectie te hebben.

B.W. Wierink ( 1856 – 1939 ), zwart krijt en pastel, 15 x 41 cm, gem. r.o. en ged. 1907

Het landschap als reflectie van de ziel.

Het symbolisme was een toonaangevende stroming in de schilderkunst tussen ca 1880 en 1910. Hoewel de stroming vooral bekend was om de psychisch geladen voorstellingen van de menselijke figuur, vormde ook het landschap een belangrijk onderwerp. In tegenstelling tot de impressionisten, die de werkelijkheid vastlegden, gaven de symbolisten door het schilderen van de natuur uitdrukking aan hun emoties, ideeën, dromen en angsten. De wereld veranderde snel aan het eind van de 19^e eeuw. Nieuwe inzichten in wetenschap en psychologie volgden elkaar in hoog tempo op. Met hun ‘landschappen van de ziel’ verbeeldden de symbolisten hun visie op de dood, de oneindigheid, de kosmos en de moderne tijd.

Dit alles zien we terug in onze prachtige pastel.

J.W. van Borselen ( 1825 – 1892 ), zwart en wit krijt, afm. 62,5 x 99,5 cm ges. r.o.

”Wilgen, en niet het minst wilgen en hoog geboomte, door een flinke wind gezweept, wenste men bovenal op van Borselen’s schilderijen te zien. Omdat hij, naar het algemeen oordeel, daarin een buitengewoon meesterschap tentoonspreidde.”

Bovengenoemde tekst is wel heel toepasselijk voor deze monumentale tekening. een van de grootste bladen van Van Borselen.

In het begin van de jaren tachtig kocht prinses Marianne, zuster van Koning Willem II, een imposant werk van de schilder. Onze tekening, bijna net zo groot als dit schilderij, diende zeer waarschijnlijk als voorbeeld om haar te laten zien hoe het schilderij zou worden.

D.A.C. Artz ( 1837 – 1890 ), Olie op paneel, 22 x 16 cm  ges. l.o.

J.H. van Mastenbroek (1875 – 1945), aquarel, 52 x 72 cm, ges. en ged. r.o. 1918

Daar waar de Haagse School schilders zich eerder wilden afkeren van de industrialisatie en op zoek
gingen naar het ongerepte landschap, ontpopte van Mastenbroek zich als een schilder die de stad voortdurend plaatste
in de eigentijdse context. In feite fungeert hij als schakel tussen het atmosferische en het impressionisme.
Van Mastenbroek was voortdurend bezig zijn tijdsbeeld te documenteren.
Zelf spreekt hij in dit verband van zijn ‘min of meer journalistieke werk’.

De locatie is het meest historische plekje van Schiedam.

De brug verbindt de Dam met de Korte Dam.

Oorspronkelijk één dam (in de Schie). Op deze locatie, waar aanvankelijk een sluis was, is later (1779) toen een nieuwe sluis werd aangelegd de brug gebouwd.

De aanvankelijke namen waren dan ook Dambrug of Sluisbrug. De thans geldende en officieel vastgestelde naam is Beursbrug.

De brug is uiteraard diverse malen hersteld en vernieuwd.

De beurs (De Korenbeurs) is niet te zien, omdat de locatie van waaraf is geschilderd, zich vóór de Korenbeurs bevindt.

Dat is een interessant gegeven, omdat de meeste aquarellen/schilderijen van dit plekje juist van de tegenovergestelde zijde (met de Korenbeurs in beeld) zijn geschilderd.

Dan tenslotte nog het water. De sluis – dus ook de locatie van de brug – verbindt de Schie met de Lange Haven.

G.V.A. Röling (1904 – 1981), 24,5 x 32 cm, bruine inkt, ges. en ged. r.o. ’34 ‘voor Prof. Wolter’

Harm Kamerlingh Onnes was een grootmeester in het intiem realisme.
De meeste bekendheid dankt hij aan zijn kleine humoristische karakterschetsen van het dagelijks leven.
Uit veel van zijn werken spreekt de liefdevolle aandacht voor de mensen in hun dagelijkse doen en laten
en voor de manier waarop zij met elkaar omgaan.
Deze werken, in olieverf, aquarel of tekening, omvatten een belangrijk deel van zijn oeuvre,
maar ook op ander gebieden heeft hij zijn kunnen getoond.
HKO ontwierp glas-in-loodramen, hield zich bezig met binnenhuisarchitectuur, ontwierp postzegels
en was een begenadigd ceramist. Dit alles deed hij vanuit een visie,
die hij typeerde met de woorden : ‘Ik maakte wat ik aardig vond.’
Kamerlingh Onnes valt niet in te delen bij enige stroming of school. Dit neemt niet weg dat hij lid was
van vele kunstenaarsverenigingen, zoals St. Lucas en De Onafhankelijken te Amsterdam en Pulchri Studio in Den Haag.
Hij heeft vele overzichtstentoonstellingen gehad, de meest recente in 2001 in het Stedelijk Museum De Lakenhal in Leiden,
ter gelegenheid waarvan tevens een oeuvrecatalogus is verschenen.

H. Kamerlingh Onnes (1893 – 1985), aquarel, gekleurd potlood en o.i. inkt, 25,5 x 17 cm, ges. en ged. r.o. ’76