Gestel, Leendert ‘Leo’ VERKOCHTE WERKEN 2018-02-25T00:00:58+00:00

Leendert ‘Leo’ Gestel

Woerden 1881 – 1941 Hilversum

Leendert Gestel werd op 22 november 1881 in Woerden geboren. Zijn vader was actief als huis- en decoratieschilder en tevens directeur van de Avondtekenschool in die plaats. Hij was dan ook Leo’s  eerste leermeester en heeft hem de liefde voor de schilder en tekenkunst bijgebracht. Na de HBS ging Gestel studeren aan de Rijksnormaalschool voor Teekenonderwijzers. Hij combineerde dit vanaf 1901 met een avondcursus aan de Rijksacademie. In 1903 deed hij eindexamen en heeft hij zijn MO- akte tekenen behaald. Zijn vrienden gingen hem ‘Leonardo’ of afgekort ‘Leo’ noemen.

In het najaar van 1903 vestigde Gestel zich in de Tweede Jan Steenstraat in Amsterdam. Zijn atelier werd voor veel kunstenaars een geliefde ontmoetingsplaats. Tot zijn vriendenkring behoorde ook Jan Sluijters, met wie hij in 1904 naar Parijs reisde. Onderweg daarheen deden zij Antwerpen, Gent en Brugge aan. Ook is hij in deze beginjaren in contact gekomen met Jan Toorop. Toorop was een grote initiator van tentoonstellingen met buitenlandse kunstenaars en op deze manier is Gestel met velen van hen in contact gekomen. Gestel hield van reizen en zou dat zijn hele leven veelvuldig blijven doen. Deze reizen waren voor hem zijn belangrijkste inspiratiebron en zorgden voor veel experimenten die tot heel verschillende stijlen hebben geleid.

In 1911 ontmoette Gestel Dr. J.F.S. Esser, een groot verzamelaar van hedendaagse kunst.. De immense collectie van Esser bevatte veel werk van Gestel, Piet van der Hem en Jan Sluijters. Door Esser kwam Gestel in contact met de Bergense verzamelaar Piet Boendermaker. Deze ontmoeting heeft geleid tot een jarenlange vriendschap. Boendermaker was als een mecenas voor Gestel; als dank adviseerde Gestel Boendermaker veelvuldig bij diens aankopen. De collectie Boendermaker telde uiteindelijk ongeveer 600 werken van Gestel!

In de jaren 1910-1915 was Gestel zeer productief en zocht hij steeds weer naar nieuwe stijlen. Na in 1910 een aanhanger te zijn geweest van het luminisme ging Gestel verder in de abstractie en zien wij dan ook veel kubistisch werk van hem. Dit kubistische werk vond zijn hoogtepunt toen hij kort na Nieuwjaar 1914 met twee andere kunstenaars naar het zonnige zuiden vertrok om op Mallorca  samen met het echtpaar Boendermaker een huis te betrekken. De landschappen, dorpsgezichten, boomgaarden en andere thema’s die hij op dit eiland weergaf zijn prachtige voorbeelden van zijn kubistische werk. Jaren later zou Boendermaker over dit werk zeggen: ‘In zijn zoeken naar licht vloog het hem daar in Spanje aan’.

Nauwelijks terug in Nederland brak de Eerste Wereldoorlog uit. Een stroom van Belgische vluchtelingen kwam op gang. Zeer indringend heeft Gestel tekeningen van hen gemaakt; ook bezocht hij het vluchtelingenkamp in Bergen op Zoom. Schetsboeken vol zijn hiervan bekend.

In de oorlogsjaren vestigde het echtpaar Gestel zich in het kunstenaarsdorp Bergen. Later, in 1929, zijn zij naar het Gooi verhuisd en hebben zij  zich in Blaricum gevestigd. Tot zijn dood bleef Gestel actief en steeds weer probeerde hij een andere stijl te ontwikkelen. De laatste jaren van zijn leven werd Gestel veelvuldig geteisterd door depressies. Zijn werk werd geleidelijk aan somberder. Gestel overleed in 1941 in Hilversum.

Leo Gestel is een kunstenaar die sinds 1990 een toenemende belangstelling geniet en steeds meer wordt gezien als één van de belangrijkste exponenten van de Nederlandse schilderkunst in de twintigste eeuw. Juist doordat hij steeds op zoek is geweest naar nieuwe wegen, heeft hij een totaal eigen stempel gedrukt op de Nederlandse kunst van de eerste helft van de vorige eeuw.

Werk van deze kunstenaar in de huidige collectie

Aardappelrooiers aan de Leie

L. Gestel (Woerden 1881 – 1941 Hilversum), zwart krijt en aquarel, 35 x 48 cm, atelierstempel rechts onder en op de achterzijde, handtekening van executeur testamentair Jan Ponstein en datering 8-1926 VERKOCHT

Zelfportret

L. Gestel (Woerden 1881 – 1941 Hilversum), zwarte inkt, kleurpotlood, 25,5 x 21 cm, gesigneerd en geannoteerd rechts onder ziekenverpl. Pr. gr. Amsterdam, april ’36 – Beste zus Reeser, Zoo blij was ik toen ik jullie brief had gekregen nog wel bedankt er voor hoor! VERKOCHT

Koeien melken in de Beemster

L. Gestel (Woerden 1881 – 1941 Hilversum), zwart krijt, 46,5 x 61,5 cm, gesigneerd en annotatie midden rechts 1922 Beemster VERKOCHT

Herkomst : collectie P. Boendermaker, catalogus De Bergense School van Piet Spijk op pag. 230. Catalogusnr 156

Zelfportret

Gestel-zelfportret

L. Gestel ( 1881 – 1941 ), Potlood, zwarte inkt en gouache, 27 x 11 cm, gesigneerd en gedateerd rechts onder ’06
Herkomst :
Veiling P. Brandt 12/15-11-1951
Privé collectie Nederland VERKOCHT

Van de kermis te Nieuwkoop

Gestel-Kermis-te-Nieuwkoop-lage-resolutie

L. Gestel ( 1881 – 1941 ), Oost Indische inkt en pastel, Afmeting : 36 x 25 cm, gesigneerd links onder met annotatie ‘van de kermis te Nieuwkoop’  VERKOCHT

 

Leo Gestel behoorde onafgebroken tot de voorhoede van de Nederlandse kunstenaars. In zijn beginjaren profileerde hij zich met Piet Mondriaan en Jan Sluijters als de ‘ultra-modernen’. Schilderen deed Gestel de eerste jaren vooral buiten in de zomermaanden.
Hij werkte in de zomers van 1903, 1906 en 1907 veel rond Noorden en Nieuwkoop. Zijn jeugdvriend Kees Vreedenburgh, ook afkomstig uit de geboorteplaats van Gestel, Woerden, werkte daar ook.
Net als Jan Sluijters tekende en schilderde Gestel graag caféscènes of feestende mensen. De echo van Parijs, waar zij samen in 1904 op studiereis naar toe waren gegaan, klinkt door in zijn werk waarin hij met impressionistische verfstreken het publiek weergeeft. De pastel ‘Van de kermis te Nieuwkoop’ is hier een prachtig voorbeeld van. Het werk dateert vermoedelijk uit 1906 en is te vergelijken met een tekening afgebeeld in bovengenoemde catalogus, p. 18, afbeelding 8.

Herkomst pastel :
– Privé collectie van de uitgever Johan Polak ( 1928 – 1992 )
– Veiling van diens nalatenschap bij Christie’s Amsterdam, 10 december 1992, lot 178
– Privé collectie Nederland

De privé collectie van de befaamde uitgever-essayist-vertaler Johan Polak bevatte 39 werken die in 1992 zijn geveild. Hieronder bevonden zich topwerken van Jan Mankes, Dick Ket, Leo Gestel en Roland Holst.

Bloemstilleven

L. Gestel ( 1881 – 1941 ),  aquarel, 74 x 52,5 cm, ges. l.o. en gedateerd ’17 VERKOCHT

‘Gestel werkte vanaf 1916 afwisselend in Bergen en in Amsterdam.

Het jaar 1917 bestempelde hijzelf later in aantekeningen voor zijn vriend en biograaf Willem van der Pluym, als ‘productief’. Die zomer en herfst verbleef hij in Bergen, maar werkte weinig buiten.

Drie boeren

L. Gestel ( 1881 – 1941 ), aquarel, 31 x 21 cm, ges. r.o. en ged. ’09, herkomst: collectie Dr. J.A. van Dongen, veiling P. Brandt VERKOCHT

Twee vrouwen met vogels

L. Gestel ( 1881 – 1941 ), pastel, 75 x 55 cm, ges. l.m. en ’29, herkomst: Van Slochteren ( nr 118 ) VERKOCHT

Wandelende dames

L. Gestel (1881 – 1941), potlood en zwarte inkt, afm. 17,5 x 13 cm, ges. en ged. r.o. 1903 VERKOCHT

Happy new year

GestelL-kaart-A-Happy-New-Year-21L. Gestel ( 1881-1941 ), ansichtkaart uit een serie van acht, gouache, 14 x 9 cm, ges. m.r. VERKOCHTGestelL-kaart-A-Happy-New-Year-verso-2VERKOCHT

De acht ansichtkaarten zijn rond 1903 – 1904 verstuurd aan de grootmoeder van de huidige eigenaar, mevrouw Jacoba Mazure. Zij zat tezamen met Leo Gestel op de kunstacademie in Amsterdam en Gestel stuurde haar deze ansichtkaarten. Zij waren bevriend, vandaar dat Gestel haar deze heeft gestuurd. Op ‘Cakewalk’ staat zij zelf afgebeeld.

Leo Gestel stuurde vaker als grapje door hem zelf gemaakte ansichtkaarten, kerst –en nieuwjaarswensen aan vrienden. Ze hadden altijd een satirisch, komisch of anekdotisch karakter.

Cakewalk

GestelL-kaart-Cakewalk-21GestelL-kaart-Cakewalk-verso-2L. gestel ( 1881-1941 ), ansichtkaart uit een serie van acht, gouache, 9 x 14 cm, ges. l.o. VERKOCHT

De acht ansichtkaarten zijn rond 1903 – 1904 verstuurd aan de grootmoeder van de huidige eigenaar, mevrouw Jacoba Mazure. Zij zat tezamen met Leo Gestel op de kunstacademie in Amsterdam en Gestel stuurde haar deze ansichtkaarten. Zij waren bevriend, vandaar dat Gestel haar deze heeft gestuurd. Op ‘Cakewalk’ staat zij zelf afgebeeld.

Leo Gestel stuurde vaker als grapje door hem zelf gemaakte ansichtkaarten, kerst –en nieuwjaarswensen aan vrienden. Ze hadden altijd een satirisch, komisch of anekdotisch karakter.

 

Goois landschap

L.-Gestel-1881-1941-Goois-landschap-houtskool-met-wit-gehoogd-met-atelier-stempel-40-x-60-cmL. Gestel ( 1881 – 1941 ), houtskool met wit gehoogd, met atelier stempel, 40 x 60 cm VERKOCHT

Het paard inspannen

L.Gestel-1881-1941-Het-paard-inspannen-pen-aquarel-en-pastel-36-x-44-cm-ges.-en-28L.Gestel  ( 1881 – 1941 ),  pen, aquarel en pastel, 36 x 44 cm, ges. en ’28

In 1924 ging Gestel voor 2 jaar naar Vlaanderen waar hij in de Leiestreek een pension betrok. Hij was graag in de nabijheid van zijn Vlaamse schildersvrienden Gustave de Smet, Frits van den Berghe en Floris Jespers.
Gestel vond in Vlaanderen een grote rijkdom aan landelijke motieven waarin mens en dier vaker dan ooit tevoren een rol kregen toebedeeld. Hij creëerde er een belangrijk en kleurrijk hoofdstuk uit zijn oeuvre.
In dit werk zie je duidelijk de invloed van De Smet en Jespers. Het is een kubistisch werk, typerend voor deze periode. VERKOCHT

Spaanse dames in de Plaza

L.-Gestel-1881-1941-Spaanse-dames-in-de-Plaza-Madrid-1914-gouache-aquarel-en-houtskool-65-x-465-cm-ges.-l.o.L. Gestel ( 1881 – 1941 ),  gouache, aquarel en houtskool, 65 x 46,5 cm, ges. l.o. VERKOCHT

Een feest voor het oog, dit magnifieke blad, een absoluut hoogtepunt van het werk dat Gestel in Madrid heeft gemaakt.
Op de voorgrond een aantal Spaanse schonen die aandachtig een schouwspel of stierengevecht aanschouwen.
Daarachter de gewone man, die met een sigaret in de mond over de schouders van de vrouwen meekijkt.
Door de gewone man karikaturaal neer te zetten, krijgt het contrast met de hooggeplaatste dames nog meer scherpte.
Gestel bereikt een subtiel kleuraccent door over de balustrade enkele omslagdoeken te hangen, die de dames hebben afgedaan.
Gestel belandde in Madrid, nadat hij in het voorjaar van 1914 vijf maanden op Mallorca had doorgebracht
met enkele kunstenaarsvrienden en zijn mecenas Piet Boendermaker en diens vrouw.
Hij logeerde in Madrid bij zijn vriend Piet van der Hem   (1885 – 1961 ).
Van der Hem huurde een groot atelier in Madrid en Gestel voegde zich dus bij hem.
Samen genoten ze van het kleurrijke Spaanse straatleven.
Op het atelier kwam een keur van modellen, die door de heren geportretteerd werden.
Ook bezocht hij samen met Van der Hem de ‘corrida’s’.
Het stierengevecht kwam hen gruwelijk over, maar het kleurrijke publiek boeide hen des te meer.
In stijl lijken Van der Hem en Gestel in deze periode veel op elkaar.